Modül 7, Part-66 müfredatının en “sahaya ait” modülüdür: alet kullanımı, perçinleme, kablo tesisatı, ağırlık-denge, çekme ve kriko işlemleri. Bu yüzden hangarda çalışanlar bu modülü kolay sanır, ama sınavda puanı götüren konular çoğu zaman sahada pek hesap yapmadığımız yerlerdir. Aşağıdaki altı başlık, sahadaki deneyimimize göre adayların en çok yanlış yaptığı konular.
Hatırlatma: Her modülün çoktan seçmeli bölümünde geçme notu %75’tir. Modül 7, yazılı (essay) soru içeren modüller arasında yer alır; yazılı soruda da cevabınızın anahtar noktaların %75’ini karşılaması gerekir. EASA tarafındaki son müfredat değişikliklerinin SHT-66’ya yansımasını, soru sayısı ve süre dahil, SHGM’nin güncel talimat revizyonundan kontrol edin.
1. Bükme payı (bend allowance) hesabı
Sac metal işlerinde kalıp ölçüsü, bükme yarıçapı, malzeme kalınlığı ve setback kavramları birbirine karıştırılır. Formülü ezberlemek yerine bükmenin nötr eksen üzerinden ölçüldüğünü anlayın. Bir soruyu adım adım kendiniz çizerek çözün; sınavdaki sayılar değişir, mantık değişmez.
2. Perçin yerleşimi: kenar mesafesi ve adım
Kenar mesafesi (edge distance), perçin adımı (pitch) ve sıra aralığı (transverse pitch) hep perçin çapının katı olarak sorulur. Tipik ders kitabı değerlerini bilin, ama şunu unutmayın: gerçek uygulamada esas olan uçağın SRM’idir. Sınavda şıklar genellikle “çapın kaç katı” sorusuyla ayrılır; çap ile uzunluğu karıştırmayın.
3. Kumanda kablolarının gerginliği ve sıcaklık düzeltmesi
Kablo gerginliği sıcaklıkla değişir; bu yüzden ölçüm tensiometre ve ortam sıcaklığına göre verilen gerginlik tablosu ile yapılır. Sorular çoğunlukla “soğuk havada gerginlik neden düşer” mantığını ve tensiometrede riser seçimini ölçer. Alüminyum gövde ile çelik kablonun farklı genleşmesini anlarsanız bu soruların hepsi oturur.
4. Ağırlık ve denge (weight & balance)
Arm, moment, datum ve %MAC kavramları en çok hesap hatası yapılan yerdir. İki temel ilişkiyi kesin bilin:
CG = Toplam Moment ÷ Toplam Ağırlık
%MAC = (CG − LEMAC) ÷ MAC × 100
Sık yapılan hata: datumun önündeki yükleri eksi işaretli arm ile almayı unutmak. Bir yük eklendiğinde ya da çıkarıldığında CG’nin hangi yöne kaydığını hesaplamadan önce tahmin edin; sonucunuzu bu tahminle kontrol edin.
5. EWIS: kablo, konnektör ve bonding
Krimpleme, splice kullanımı, ekranlı kablonun topraklanması, kablo tanımlama ve bonding direnci ölçümü sınavda ayrıntılı sorulur. B1 adayları bu konuyu “B2’nin işi” diye geçtiği için burada puan kaybeder. Oysa EWIS, B1 ve B2 için ortak ve önemli bir başlıktır.
6. Tork ve uzatma aparatı hesabı
Tork anahtarına uzatma takıldığında anahtarın gösterdiği değer ile cıvataya uygulanan tork aynı değildir. Anahtar üzerinde ayarlanacak değer şöyle bulunur:
TW = TA × L ÷ (L + E)
Burada TW anahtara ayarlanan değer, TA istenen tork, L anahtarın etkin boyu ve E uzatmanın boyudur. Uzatma anahtarın ekseni doğrultusunda takılıyorsa bu hesap gerekir; 90° açıyla takılırsa etkin uzunluk değişmez. Sınavda iki durumun ikisi de sorulabilir.
Yazılı sorular için kısa tavsiye
Yazılı soruda değerlendirmeyi yapan kişi anahtar noktaları arar. Cevabınızı bir görev kartı gibi kurun: güvenlik önlemleri, gerekli aletler ve dokümanlar, sıralı adımlar ve son kontroller. Uzun ama dağınık bir cevap, kısa ama eksiksiz bir cevaptan az puan alır.
Modül 7’ye ModuleMx ile hazırlanın
ModuleMx’te Modül 7’nin B1 ve B2 versiyonları için konu özetleri, Türkçe ve İngilizce soru havuzu ve 20 soruluk mini testler var. İçerikler, hat ve üs bakımda yıllarca imza yetkisiyle çalışmış lisanslı teknisyenlerin bakış açısıyla hazırlandı.
→ Modül 7 (B2) – Bakım Uygulamaları · B1.1 modülleri
Not: Bu yazı sınav hazırlığı amacıyla hazırlanmıştır. Gerçek bakım uygulamalarında daima uçağın güncel AMM/SRM’i ve kuruluş prosedürleri esas alınır.
Kaynaklar: SHGM SHT-66 Talimatı · EASA Part-66 Appendix II
